wat is speltherapie
“Play is the most natural method of self-healing that childhood affords”
– Erik Erikson
Speltherapie is een vorm van psychotherapie die speciaal ontwikkeld is voor de behandeling van kinderen die door ingrijpende gebeurtenissen of (psychische) problemen belemmerd worden in hun sociale en emotionele ontwikkeling. Bij speltherapie zet de therapeut spel als middel in om het kind te begrijpen en te helpen zich verder te ontwikkelen.
Spel is de taal van het kind. Kinderen communiceren van nature hun gedachten, gevoelens en ervaringen via spel. De therapeut kan via het spel de wereld van het kind betreden en zich verbinden met het kind. Kinderen kunnen binnen deze veilige omgeving hun innerlijke wereld verkennen en gevoelens tot uitdrukking brengen en verwerken.
Speltherapie is een ervaringsgerichte therapie-vorm, waarbij niet het praten, maar het doen en ervaren tijdens de therapiesessie centraal staat.
voor wie
Deze psychomotorische werkwijze is vooral passend voor kinderen tussen de 4 en 12 jaar, maar soms ook voor jongere (vanaf 3 jaar) of oudere kinderen, afhankelijk van het kind en de problematiek.
Binnen Praktijk Noura is de therapeut breed opgeleid in de behandeling van kinderen met uiteenlopende klachten, ervaringen en achtergronden. Daarbij is er specialisatie in interculturele therapeutische begeleiding van kinderen (en ouders) die te maken hebben met verlies, rouw en trauma als gevolg van oorlog en migratie.
De psychomotorische werkwijze overstijgt cultuur- en taalbarrières, omdat het kind via beweging, spel en lichaamservaring bepaalt hoe het zich uitdrukt, inclusief de culturele aanpassing van de activiteiten.
Wanneer
Speltherapie is een effectieve methode om
kinderen te helpen, onder andere om:
- Emoties, zoals boosheid of verdriet te reguleren
- Sociale vaardigheden te ontwikkelen
- Oefenen met nieuw gedrag
- Identeitsontwikkeling (eigen ‘ik’ ontdekken)
- Zelfvertrouwen vergroten
- Leren accepteren en omgaan met eigen situatie, zoals ADHD, ASS, hoogbegaafdheid, fysieke beperking etc.
Speltherapie wordt ook ingezet om ingrijpende gebeurtenissen te verwerken, zoals bijvoorbeeld het verlies van een dierbare, gepest worden, het ervaren of getuige zijn van geweld, een levensbedreigende ziekte of een onverwachte ramp.
Soms kan het onduidelijk zijn wat er precies met een kind aan de hand is of wat de oorzaak is van bepaalde klachten, maar er is een verandering in het gedrag of welzijn van het kind waarneembaar, zoals bijvoorbeeld weinig zelfvertrouwen, huilbuien, lichamelijk onverklaarbare klachten of plotseling regressie in gedrag. Speltherapie kan dan inzicht geven aan wat er (mogelijk) onderliggend is aan bepaalde klachten.
Kinderen met een diagnose, zoals bijvoorbeeld trauma, depressie of een angststoornis, kunnen ook terecht bij Noura. De therapeut behandelt kinderen en geen diagnoses, maar soms kan een diagnose wel handvatten bieden tijdens het therapeutische proces.
Er zijn contra-indicaties:
- ernstig psychiatrische ontregeling
- zeer hoog acuut risico (e.g. suïcidaliteit)
- ernstig verstandelijke beperking
werkwijze
Spelfuncties en spelmateriaal
In de therapiesessie wordt spelmateriaal aangeboden om verschillende spelfuncties mogelijk te maken, zoals:
- Expressie, regulering en uiting van (geblokkeerde) emoties
- Het uitspelen van interacties, het uitspelen van ingrijpende gebeurtenissen, het in contact komen met lichamelijke georiënteerde belevingen
- Het experimenteren met nieuwe visies of benaderingen en het bevorderen van het creatief denken.
De therapeut zorgt dat er divers speelgoed en expressiemateriaal aanwezig is voor deze spelfuncties, zoals:
• Spelen met zand of klei (sensopatisch materiaal)
• Rollenspel
• Verhalen uitspelen met mens- en dierfiguren
• Bewegingsactiviteiten
• Bord- of kaartspellen
• Expressie met teken- en verfmateriaal
• Constructies bouwen
• Thematische vertel-stenen
• Thematische verhalen lezen en/ of vertellen
Clientgerichte methode
De therapeutische relatie speelt een belangrijke rol binnen speltherapie. De speltherapeut werkt clientgericht met een positieve focus ten opzichte van het kind. Dit betekent dat de therapeut zich richt op het herstellen en versterken van de eigen vermogens van het kind. Kinderen bepalen zelf waarmee zij willen spelen en op welke wijze zij zich willen uiten.
De therapeut luistert en kijkt naar het spel, volgt het kind en brengt onder woorden wat er gebeurt in het spel. Vaak speelt de therapeut ook mee. De therapeut treedt op deze wijze de belevingswereld van het kind binnen en probeert het kind te begrijpen. Binnen het spel kan de therapeut ook spelinterventies toepassen.
Bij Noura kan tijdens het therapeutische traject soms een ouder of een broertje/ zusje binnen de spelkamer betrokken worden – als dit passend is met de doelen van het behandelplan.
Fasen en Duur Speltherapie
1. Kennismaking
Het proces start met een kennismaking en intake
met de ouders/verzorgers van het kind om de
nodige informatie met elkaar te delen.
2. Observatieperiode
De eerste 3 tot 6 weken bestaan uit een observatiefase.
De speltherapeut en het kind bouwen
een vertrouwensrelatie op en de therapeut brengt
de situatie van het kind in beeld.
3. Behandeling
Wanneer ouders/verzorgers akkoord geven op het
behandelplan wordt het behandelplan geïmplemen-
teerd en wordt er aan de doelen gewerkt binnen
de therapiesessies. Speltechnieken en interventies
worden hierbij ingezet.
4. Evaluaties
Om de ongeveer 3 maanden vindt er een evaluatie
plaats over de ontwikkeling van het kind. Bij dit
gesprek zijn ouders/verzorgers aanwezig en regel
matig sluit ook de leerkracht aan en/of andere rele-
vante betrokkenen, zoals bijvoorbeeld de ambulant
gezinswerker.
5. Afsluiten
Er is geen vaste tijdslijn voor de duur van de
therapie, dit kan variëren van 3 maanden tot 1-1,5
jaar. Als de doelen bereikt zijn wordt de therapie
afgesloten. In overleg met ouders/verzorgers en het
kind worden afspraken gemaakt over het afbouwen
en afsluiten van de therapie.
aangesloten bij / lid van
